← در این بخش ها من فقط برای راهنمایی بحر رمل را تقطیع بر اساس بلندی و کوتاهی میکنم (ر. ج به بخش اول جزوه آموزش ) و بقیه ی بخش ها را به بردن نام وزن اکتفا میکنم →


1. بحر رمل :

 الف ) بحر رمل مثمن سالم ــ فاعلاتن(4 بار) :

 عاشق بیدل کجا با خلق عالم کاردارد

بگذردازهردوعالم هرکه عشق یاردارد

عا/ش/ق=قی/ بی/دل/ ک/جا /با /خل/ق /عا/لم/ کا/ر/دا/رد

بگ/ذ/رد/از/هر/دُ/عا/لم/ هر/که /عش/ق=قی/ یا/ر/دا/رد

__ / 7 / __ / __ / __/ 7 /__ / __ / __  / 7/ __ /__/ __ / 7/ __ / __            

 ب)بحر رمل مثمن مقصورــ  فاعلاتن  فاعلاتن  فاعلاتن  فاعلات : 

 شرم می‌آید که گویم من کیم  فرهـادکیست

ورنه می‌گفتم میان‌ ما و او استـاد کیست؟

 شر/م /می‌/آ/ید/ که/ گو/یم/ من/ ک/یم / فر/هـا/د/کی/س(ت)

ور/نه/ می/‌گف/تم /م/یا/ن=نی/‌ ما/ و/ او/ اس/تـا/د /کی/س(ت)

__ / 7 / __ / __ / __/ 7 /__ / __ / __  / 7/ __ /__/ __ / 7/ __ / 7             

  پ)بحر رمل مثمن محذوف ــ   فاعلاتن   فاعلاتن   فاعلاتن   فاعلن :

 ای مسلمانان  فغان زین جور چـــرخ  چنبری

 وز نفاق  تیر و  قصد ماه و  کیـد مشتری

ای /م/سل/ما/نا(ن)/  ف/غا(ن)/ زی(ن)/ جو/ر/ چـــر/خ=خی/  چن/ب/ری

 وز/ ن/فا/ق =قی/ تی/رُ/  قص/د=دی/ ما/هُ/  کی/د=دی/ مش/ت/ری

__ / 7 / __ / __ / __/ 7 /__ / __ / __  / 7/ __ /__/ __ / 7/ __                  

  ت)بحر رمل مثمن مخبون ــ    فَعلاتن     فَعلاتن     فَعلاتن     فَعلاتن :

 ملکا  ذکر تو گویم  که  تو  پاکی  و  خدایی

 نروم  جز  به  همان  ره که توام راهنمایی

 م/ل/کا / ذک/ر/ تُ/ گو/یم/  که / تو / پا/کی / یُ/  خ/دا/یی

 ن/ر/وم / جز / به/  ه/ما(ن)/  ره/ که/ تُ/ام /را/ه/ن/ما/یی

 7 / 7 / __ / __/7 / 7 / __ / __/7/ 7 / __ / __/7 / 7 / __ / __

 ث)بحر رمل مثمن مخبون مقطوع ــ   فاعلاتن     فعلاتن    فعلاتن  فع لن :

ای خدا آگهـی  از حـال  مــنِ  زارش  ده

 یعنی اندک خبـری زین غــم بسیارش ده 

ای/ خ/دا/ آ/گ/هـ/یز/ حـا/ل / م/نِ / زا/رش / ده

 یع/ن/یَن/دک /خ/ب/ری/ زی(ن)/ غ/م /بس/یا/رش/ ده 

 __/7/__ / __/ 7 / 7 / __ / __/7 / 7 / __ / __ / __ / __

 ج) بحر رمل مثمن مشکول ــ  فعلاتُ     فاعلاتن     فعلاتُ     فاعلاتن : شکل : خبن + کف ( فاعلاتن ــ  فعلات )

ز دو دیده خون فشانم ز غمت شب جدایـی

 چه کنم که هست اینها گل  باغ  آشنایـی

ز/ دُ/ دی/د/خو(ن) /ف/شا/نم/ ز/ غ/مت/ ش/ب /ج/دا/یـی

 چه/ ک/نم/ که/ هس/ت /ای(ن)/ها/ گ/ل/  با/غ / آ/ش/نا/یـی

 7/7/__/7/__/7/__/__/7/7/__/7/__/7/__/__

 چ) بحر رمل مثمن مخبون مقصور ــ   فاعلاتن    فعلاتن    فعلاتن    فعلات :

 ای  نسیم  سحر  آرامگۀ  یـار  کجـاست؟

 منزل آن مه عاشق کُش عیار کجاست؟

ای/  ن/سی/مِ=می/  س/ح/ رآ/را/م/گ/هِ=هی/ یـا/ر / ک/جـا/س(ت)

 من/ز/ل=لی/ آن/ م/ه /عا/شق /کُ/ش/ عی/یا/ر/ ک/جا/س(ت)؟

 __/7/__/__/7/7/__/__/7/7/__/__/7/7/__/7

 ح) بحر رمل مسدس محذوف ــ   فاعلاتن    فاعلاتن    فاعلن  ( فَعِلا)

 بشنو از نی چون حکایت میکند

از جدایی ها شکایت میکند

بش/نُ/ از/ نی /چُن /ح/کا/یت/ می/ک/ند

از/ ج/دا/یی/ ها/ ش/کا/یت/ می/ک/ند

 __/7/__/__/__/7/__/__/__/7/__

   خ)بحر رمل مسدس مقصور ــ  فاعلاتن   فاعلاتن   فاعلات   ( فاعلان) :

 سینه خواهم  شرحه‌شرحه  از  فـراق

 تـا بگـویـم   شـرح درد  اشتیـاق

سی/ن/ خا/هم/  شر/ح/‌شر/حه = حی/  از/  ف/را/ق

 تـا/ ب/گـو/یـم/   شـر/ح /در/دِ=دی/  اش/ت/یـا/ق

 __/7/__/__/__/7/__/__/__/7/__/7

 

← این نکته قابل ذکر است که در وزن امروزی دیگر هجای کوتاه آخر مصراع ها را برای وزن مجزی در نظر نمیگیرند

 

2. بحر هزج :

 الف)بحر هِزَج مثمن سالم :

 به مژگان سیه کردی  هزاران رخنه در دینم

 بیا کزچشم بیمارت هزاران درد برچینم

7/__ / __ / __/7/__ / __ / __/7/__ / __ / __/7/__ / __ / __

 ب)بحرهِزَج مثمن اخرب :  مفعول      مفاعیلن    مفعول     مفاعیلن :

 غمنامۀ عاشــق را ناخوانده مکــن پــاره

 بیچاره رقم کــرده از خون جگر چیزی

__/ __ / 7 / 7 /__ /__ / __/__/ __ / 7 / 7 /__ /__ / __

 پ)بحرهِزَج مثمن اخرب مکفوف مقصور:  مفعولُ   مفاعیلُ   مفاعیلُ    مفاعیل

 دیریســت  کــه  دلدار  پیامی  نفرستاد

 ننوشت  سلامـــی  و  کلامــی  نفرستاد

__/ __ / 7 / 7 /__ /__ / 7/__/ __ / 7 / 7 /__ /__ / 7

 ت)بحرهِزَج مثمن اخرب مکفوف محذوف مسبغ :  مفعـول     مفاعیل     مفاعیل     فعولان (مفاعیل)

ما در ره  عشــق  تو  اسیران  بـــلاییم

 کس نیست چنین عاشق بیچاره که  ماییم

__/ __ / 7 / 7 /__ /__ / 7/7/ __ /__ / 7 /7 /__ / __/7

 ث)بحرهِزَج مسدس مقصور: مفاعیل  مفاعیلن  مفاعیل  

 خداوندا درِ توفیق بگشـای

 نظامی را ره  تحقیق  بنمای

7 /__ /__ / 7/7/ __ /__ / 7 /7 /__ / __/7

 ج) بحرهِزَج مسدس اخرب مقبوض محذوف : مفعول  مفاعلن  فعولن ( به ترتیب : خرب / قبض / حذف)

 آنکس که به دست جام دارد

 سلطانی  جـــم  مدام  دارد

__ /__ /7 / 7/__/ 7 /__ / 7 /__ /__

 چ)بحرهِزَج مسدس محذوف:    مفاعیلن   مفاعیلن   فعولن

 مده سـاقی  دگر سـاقی  به  دستم

 که از دور نگاهِ  یــار مستم

7 / __ / __ / __ / 7 / __ / __ / __ / 7 / __ / __

ح)بحرهِزَج مثمن اخرب مکفوف محذوف :  مفعول    مفاعیل   مفاعیل    فعولن

 ما را به جز از روی تو ناید به نظر گُـل

 دارد دل صد پاره ز داغ تــو بسر گُل

__/ __ / 7 / 7 /__ /__ / 7/7 /__ /__ / 7/7 /__ /__

 

خ)بحرهِزَج مثمن مقبوض:    مفاعلن مفاعلن  مفاعلن  مفاعلن

 دوزلف تابداراو به چشم اشکبـــــار من

 چو چشمه ایست کاندرو شنا کنند مــارها

7/__ / 7/ __/7/__ / 7/ __/7/__ / 7/ __/7/__ / 7/ __

 د)بحر هِزَج مثمن اشتر: فاعلن   مفاعیلن فاعلن    مفاعیلن

 ساقیــا بده جـامی زان شراب روحـــانی

 تا  دمی  بیاسایم  زین  حیات  جسمــانی

__ / 7/ __ / 7 / __ / __ / __/ __ / 7/ __ / 7 / __ / __ / __

 

3 . بحر رجز:

 الف)بحر رجز مثمن سالم ــ مستفعلن( 4 بار) :

دانی چرا در سیر خود بر خویش میلرزد قلـم

 ترسد که ظلمی را کند درحق مظلومی‌ رقم

__/ __ / 7 / __/__/ __ / 7 / __/__/ __ / 7 / __/__/ __ / 7 / __

 ب)بحر رجز مثمن مخبون ــ مفاعلن( 4 بار) :

 دو زلف تابدار  او   به چشم  اشک‌بـار  من

 چو چشمه ایست کاندرو شنا کنند  مـارها

7 / __ / 7 / __/7 / __ / 7 / __/7 / __ / 7 / __/7 / __ / 7 / __

 پ)بحر رجز مثمن مطوی مخبون ــ مفتعلن  مفاعلن  مفتعلن  مفاعلن :

 تاب  بنفشه  میدهد طـرۀ  مشک سای تــو

 پردۀ غنچه می‌درد خندۀ   دلگشـــای تـو

__/7/7/__ / 7 / __ / 7 / __ / __ / 7 / 7/ __ / 7 / __ / 7 / __

  ت)بحر رجز مثمن مطوی ــ مفتعلن( 4 بار) :

 مرده بودم زنده شدم گریه بودم خنده شدم

 دولت عشق آمد و من  دولت پاینده شدم

__ / 7 / 7/ __ / __ / 7 / 7/ __ / __ / 7 / 7 / __ / __/ 7 /7 / __

ث)بحر رجز مثمن مخبون مطوی ــ مفاعلن  مفتعلن  مفاعلن  مفتعلن :

 فغان کنان هر سحری به کوی تو میگذرم

چو نیست ره سوی توام به بام ودرمینگرم

7/ __ / 7 /__ / __ / 7 / 7/ __ /7/ __ / 7 /__ / __ / 7 / 7/ __

 

4.بحر متقارب :

 الف) بحر متقارب مثمن سالم ــ فعولن( 4 بار)

 جهانا چه بد عهد و بد خو جهـانی

 چو  آشفته  بازار  بازارگــانی

7/__ / __/7/__ / __/7/__ / __/7/__ / __

 ب)بحر متقارب مثمن مقصور ــ فعولن  فعولن  فعولن  فعول :

 الا ای که عمرت به  هفتـاد  رفت

 توخوش خفته بودی که برباد رفت

7/__ / __/7/__ / __/7/__ / __/7/__ / 7

 پ)بحر متقارب مثمن محذوف ــ  فعولن   فعولن   فعولن   فعل  :

  ***توجه : این وزن ؛ وزن شاهنامه است. ***

 بــه نام  خداوند  جان  و  خــرد

 کزین  برتر  اندیشـه   بر  نگـذرد

بِ /  نا/م =می /  خ/دا/ون/د / جا/نُ=نو /  خ/رد

 ک/زی(ن) / بر/ت/رن/دی/شِ/   بر/  نگ/ذ/رد

 7/__ / __/7/__ / __/7/__ / __/7/__

 ت)بحر متقارب مثمن اثلم ــ  فِع لن   فعولن   فِع لُن    فعولن :

 از  جـام   لعلت   ساقی   شرابــی

 در ده که  ریزیم  ،  بر آتش  آبی

__ / __ / 7 / __ / __ / __ / __ / 7 / __ / __

 

ث)بحر متقارب مقبوض اثلم شانزده رکنی ــ فعول  فع لن  فعول  فع لن  فعول  فع لن  فعول  فع لن :

××× تذکر : این وزن را فقط برای اطلاعات عمومی داشته باشید و بعد از روان شدن دستتان در اوزان میتوانید از این وزن استفاده کنید ×××

اگر به گلشن ز ناز گردد قد بلندتو جلوه‌فرما

ز پیکرسروموج‌خجلت‌شودنمایان‌چومی‌زمینا

7/ __ / 7 / __ / __/7/ __ / 7 / __ / __/7/ __ / 7 / __ / __/7/ __ / 7 / __ / __

 

5. متدارک :

 الف ) بحر متدارک مثمن سالم – فاعلن (4 بار( :

چون رُخت ماه من برفلک  مه  نتافت

 بر درت  شاه  من  ؛ملک   ره  نیافت

__ / 7 / __ /__ / 7 / __ /__ / 7 / __ /__ / 7 / __ /

 ب)بحر متدارک مثمن مقطوع ــ  فع لن( 4 بار( :

تـا  کــی  مـا  را   در  غـم  داری

 تـا کـی   بـر  مـا  آری  خـواری  

__/__/__/__/__/__/__/__

 

6.بحر وافر :

 الف ) بحر وافرمثمن سالم ــ مفاعلتن( 4 بار) :

 چه‌شدصنماکه‌سوی‌کسی‌به‌چشم‌رضانمی‌نگری

 ز رسم‌جفا نمی‌گذری، طریق وفا نمی‌سپری

 7/ __ / 7 /7 /__/7/ __ / 7 /7 /__/7/ __ / 7 /7 /__/7/ __ / 7 /7 /__

 

7.بحر کامل :

 الف)بحر کامل مثمن سالم ــ متفاعلن( 4 بار) :

 چه شود به چهرۀزرد من نظری‌برای‌خداکنی

 که‌اگرکنی همه‌دردمن‌به‌یکی‌نظاره‌دواکنی

7/7/__/ 7/__/7/7/__/ 7/__/7/7/__/ 7/__/7/7/__/ 7/__

 ب)بحر کامل مربع در زبان تازی ــ  درهر مصراع دو بار متفاعلن :

 بلغ  العلی  بکماله

 کشف الدجی بجماله

7/7/__/ 7/__/7/7/__/ 7/__

 

8.بحر مضارع :

  الف)بحر مضارع مثمن اخرب ــ مفعول  فاعلاتن  مفعول  فاعلاتن :

 امشب تو  را  به  خوبی نسبت به ماه کردم

 تــو  خوبتر  زمــاهی  من  اشتباه  کردم

__ / __ / 7 / __ / 7 / __ / __/__ / __ / 7 / __ / 7 / __ / __

 ب)بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف (مقصور):مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن ( فاعلات( :

 آنانکه  خاک  را به نظر کیمیا کنند

 آیا بود که گوشۀ چشمی به ما کنند

__ / __ / 7 / __ / 7 / __ / 7/__ / __ / 7 / __ / 7 / __ / 7

 

9.بحر خفیف :

  الف)بحر خفیف مسدس محذوف مخبون ــ فاعلاتن  مفاعلن فَعِلن:

هردم  از  عمر  میرود   نفسـی

 چون   نگه  میکنم    نمانده   بسی

__ / 7 / __ / __ / 7 /__ / 7 /__ / 7/7/__

ب)بحر خفیف مسدس مخبون ــ فاعلاتن  مفاعلن  فعلاتن :

 سبزه ها  نو  دمید  و  یــار  نیـامــد

 تازه شد  باغ  وآن  نگار  نیـامــد

__ / 7 / __ / __ / 7 /__ / 7 /__ / 7/7/__/__

 پ)بحر خفیف مسدس مقصور ــ فاعلاتن  مفاعلن  فعلات :

جان رسیده است   بر   لبم   بشــتاب

 بی مروّت  چه  جای  تمکین  است

__ / 7 / __ / __ / 7 /__ / 7 /__ / 7/7/__/7

 ت)بحر خفیف مقطوع ــ فاعلاتن مفاعلن فِع لن :  

 بـی  تو  بر  فرش   گل   ز  بیتابی

 مرغ   در   خون   تپیده   را   مانم

__ / 7 / __ / __ / 7 /__ / 7 /__/__/__

ث) بحر خفیف مثمن مخبون ــ فعلاتن  مفاعلن  فعلاتن  مفاعلن :

 نرسیدی  به  فهم خود درِ عزم دگر گشا

 به  جهانی که نیستی مژه بربند ودرگشا

7/7/__/ __ / 7/ __ / 7/ __ / 7 / 7/__ / __ / 7/ __ / 7/ __

 

10.بحر سریع :

   الف)بحر سریع مسدس مطوی موقوف ــ مفتعلن  مفتعلن  فاعلات :

 مــرغ   دلم   باز  پریدن گـــرفت

 طوطی  جان  قند  چریدن گـرفت

 __ / 7/ 7/ __ / __ / 7/ 7/ __ / __ / 7/ __ ( 7)

ب)بحر سریع مسدس مطوی مکشوف ــ مفتعلن  مفتعلن ، فاعلان( فاعلات) :

قطرۀ   آبـی    نخـورد   مـاکیــان

 تــا نبرد ســر  بسوی  آسمــان

__ / 7/ 7/ __ / __ / 7/ 7/ __ / __ / 7/ __ ( 7)

 پ) بحر سریع مخبون مطوی مکشوف ــ مستفعلن  مستفعلن  فَعِلُن :

 از عشق  او من در  جهـان   سمـرم

 می‌سوزد   از  هجران  او   جگــرم

__ / __ / 7/ __ / __ / __ / 7/ __ / 7/7/__

 

11. بحر منسرح :

 الف)بحر منسرح مطوی مکشوف ــ  مفتعلن  فاعلن  مفتعلن  فاعلن :

 ای ز رُخت روشــنی  خانۀ  چشم مرا

 چشم  چراغ  همه  خواجه  هر دو سرا

__/ 7/ 7/ __ / __ / 7/ __/ __ / 7 / 7/ __ / __ / 7/ __

ب)بحر منسرح مطوی موقوف ــ  مفتعلن  فاعلان   مفتعلن  فاعلان(فاعلات) :

 باز بــر آمد ز کوه   رایت   ابر  بهار

 باز فرو  ریخت  سیل  از زبر کوهسار

__/ 7/ 7/ __ / __ / 7/ __/ 7 /__ / 7 / 7/ __ / __ / 7/ __ /7

پ)بحر منسرح مثمن مطوی مکشوف ــ  مفتعلن   فاعلن   مفتعلن   فاعلن :

 سلسلۀ  ابر  گشت  زلف گره سـان او

 قرصۀ خورشید گشت گوی گریبان او

__/ 7/ 7/ __ / __ / 7/ __/ __ / 7 / 7/ __ / __ / 7/ __

  ت)بحر منسرح مثمن مطوی مجدوع  ــ  مفتعلن   فاعلات   مفتعلن   فع (فاع) :

 بازِجهـان تیـزپـر و خلق‌شکـار است

 بازِجهـان را به جز شکار چه‌کار است

__/ 7/ 7/ __ / __ / 7/ __/ 7/__ / 7 / 7/ __ / __ (7)

 ث)بحر منسرح مثمن مطوی منحور ــ  مفتعلن  فاعلات   مفتعلن   فع :

 این  دل   مسـکین  من  اسیر هوا شد

 پیش   هزاران   هزار   گونه   بلا   شد

__/ 7/ 7/ __ / __ / 7/ __/ 7/__ / 7 / 7/ __ / __ (7)

 

12.بحر مقتضب :

 الف) بحر مقتضب مثمن مطوی مقطوع ــ  فاعلاتُ  مفعولن  فاعلاتُ  مفعولن :

 وقت را  غنیمت  دان  هر  قدر کــه  بتوانی

 حاصل از حیات ای‌جان ‌این‌دم‌است تا دانی

__ / 7 / __ / 7 / __ / __ / __ / __ / 7/ __ / 7/ __ / __ / __

ب) بحر مقتضب مثمن مطوی ــ فاعلات  مفتعلن  فاعلات  مفتعلن :

 سرو  گل عذار  منی  فصل  نو بهـــار  منی

 من  اگرچه ننگ توام عز و  افتخار  منی

__ / 7 / __ / 7 / __ / 7 / 7 / __/ __ / 7/ __ / 7/ __ / 7 /7 /__

 

13.بحر طویل :

 الف)بحر طویل مثمن سالم ــ فعولن  مفاعیلن  فعولن  مفاعیلن :

 چه  گویم  نگارینا  که  با  من  چها  کردی

 قرارم  ز دل بردی و ز صبرم  جدا کردی

7/__ / __ / 7 / __ / __ / __ / 7/ __ / __ / 7/ __ / __ / __

ب)بحر طویل مثمن مقبوض ــ  فعولن   مفاعلن   فعولن   مفاعلن :

 شبستان  چه  میکنی   به  بستان   خرام  کن

 به گل  تهنیت  فرست  به بلبل سلام ‌کن

7/__ / __ / 7 / __ / 7/ __ / 7/ __ / __ / 7 / __ / 7/ __

 

 14.بحر مدید :

بیشترینۀ پژوهنده‌گان برآنند که مدید بحر مستقلی نیست وآنرا باید از شاخه‌های بحر رمل دانست.

 

15. بحر بسیط :

الف ) بحر بسیط مثمن سالم : مستفعلن فاعلن مستفعلن فاعلن

 چون خاروخس روز و شب افتاده بررهت

 باشد که  بر  حال  من نظر  فتد  ناگهت

__ / __ / 7/ __ / __ / 7/ __ / __ / __ / 7/ __ / __ / 7/ __

ب)بحر بسیط مخبون ــ   مستفعلن   فَعِلن   مستفعلن   فعلن :

 دانی چه  گفت    مرا   آن   بلبل  سحری

 تو خود  چه آدمیی کز عشق  بی خبری 

__ / __ / 7/ __ / 7/7/__ / __ / __ /7/ __ / 7/7/__

 

16.بحر مجتث :

الف ) بحر مجتث مثمن سالم ــ  مستفعلن   فاعلاتن   مستفعلن   فاعلاتن :

 بر  تختگاه    نبرد   سلطان   نام  آورم من

 بر شاخسار توکل شهباز رویین پرم  من

__ /__ / 7/ __ / __ / 7/ __ / __ / __ / __ /7/ __ / __ /7/ __ /__

ب ) بحر مجتث مثمن مخبون ــ   مفاعلن   فعلاتن   مفاعلن    فعلاتن :

 خیال  نقش تو در کـارگاه  دیده   کشیدم

 بصورت  تو نگـــاری ندیدم و نشنیدم

7/__ / 7 /__ / 7/7/ __ / __ / 7 / __ / 7/ __ / 7/7/__/ __

پ)بحر مجتث مثمن مخبون محذوف(مقصور) ــ مفاعلن فعلاتن  مفاعلن  فعلن ( فعلان) :

 به آسمان نرسد هرکه  خاک  پای  تو نیست

 فرو رود به زمین هرکه در هوای تونیست

7/__ / 7/ __ / 7/ 7/ __ / __ / 7 /__ / 7/ __ / 7 / 7/ __ (7)

ت)بحر مجتث مثمن مخبون محذوف ــ   مفاعلن   فعلاتن   مفاعلن   فعلن :

 ز در درآ  و  شبســتان ما منور کن

 هوای مجلس  روحانیـان  معطر کن 

7/ __ / 7/ __ / 7 /7 / __ / __ / 7/ __ / 7/ __ / 7 / 7/ __

ث)بحر مجتث مثمن مخبون محذوف مسبغ ــ مفاعلن   فعلاتن   مفاعلن   فعلان(فعلات ) :

 بیاکه قصرامل سخت سست‌بنیاد است

 بیارباده  که ایام عمر بر باد است

7/ __ / 7/ __ / 7 /7 / __ / __ / 7/ __ / 7/ __ / 7 / 7/ __(7)

 

17.بحر قریب :

 الف)بحر قریب مکفوف مقصور ــ  مفاعیلُ  مفاعیلُ   فاعلان(فاعلات) :

 فغــان  زان  سر  زلفین  تابدار

 فرو هشــته   ز  یاقوت   آبدار

7/ __ / __ /7 / 7/ __ / __ / 7 / __ / 7/ __ / 7

ب)بحر قریب اخرب مکفوف ــ   مفعولُ    مفاعیلُ    فاعلاتن :

 تا ملک  جهــان را مدار  باشد

 فرمانده  او   شهـــریار   باشد

__ / __ / 7/ 7 /__ / __ /7 / __ / 7/ __ / __

پ)بحر قریب اخرب مکفوف مقصور ــ  مفعول   مفاعیل   فاعلان(فاعلات) :

 کو آصـف  جم  گو بیا و ببین

 بر  تخت    سلیمــان   راستین

__ / __ / 7 /7 / __ / __ / 7 / __ / 7 / __ (7)

 

18. بحر جدید (بحر غریب ) :

الف)بحر جدید مسدس سالم ــ   فاعلاتن  فاعلاتن  مستفعلن :

 ای  نگارین  روی   دلبر  کم   کن  ستم

 کاین  دل  من  بر رُخ  تو پر شد  به  غم

__ / 7/ __ / __ / __ / 7 /__ / __ / __ / __ / 7/ __

 

19.بحر مشاکل :

 الف)بحر مشاکل مثمن مکفوف مقصور ــ   فاعلاتُ   مفاعیل  فاعلاتُ   مفاعیل :

 خیز و طرف چمن‌گیر با حریف سمن بوی

 گاه سنبل تر چین  گاه شاخ سمن بوی

__ / 7/ __ / 7/ 7/ __ / __ / 7/ __ / 7/ __ / 7/ 7/__/ __ /7